يار محمد خان سهام الدوله / خاور بى بى شادلو
مقدمه 13
سفر نامه هاى سهام الدولة بجنوردى ( فارسى )
سخنى از مصحح مجموعهاى از چهار سفرنامه كه در اين مجلد تقديم خوانندگان گرامى مىشود ، مربوط به خاطرات سفر يار محمد خان سهام الدوله شادلو و خواهرش خاور بىبى است كه دوست عزيزم آقاى هوشنگ شادلو ، نوهء سهام الدوله ، در اختيارم گذاشتند ؛ و با كمك خود ايشان مطالب از روى دستنوشتهها استنساخ گرديد و بخصوص خاطرات خاور بىبى كه خواندن آن بسيار دشوار و وقتگير بود و دو سه ماهى صرف خواندن و پاكنويس مطالب آن گرديد . از ساليان قبل اطلاع داشتم كه ايشان اهل قلم و كتاب هستند و مطالب سودمندى دربارهء خاندان قديمى شادلو و ايلات كرد وابسته به ايل شادلو جمعآورى كردهاند . بارها ، هر موقع كه ملاقاتى دست مىداد ، درخواست مىكردم كه مقالهاى نوشته برايم بفرستند تا نسبت به چاپ آن اقدام شود . همچنين با انس و الفتى كه با مرحوم خسرو شادلو ، پسر سردار معزز بجنوردى ، و آقاى منوچهر شادلو ، نوهء سردار مفخم ، داشتم توانستم دربارهء اسناد و مدارك و فرامين و احكام پدر و اجدادشان اطلاعاتى كسب كنم . مرحوم شادلو از كتابخانه و فرامين زيادى كه از دورهء صفويه داشتند سخن گفت و فرمود پس از اعدام پدر و سران ايل شادلو در مشهد با تصرف ساختمانهاى متعدد خاندانمان توسط دولت اجازه ندادند حتى لوازم ضرورى خانوادگى را از منزل خارج نماييم و كليهء اوراق و اسناد و كتب توسط دولت ضبط شد . يار محمد خان سهام الدوله ، كه بعد لقب سردار مفخم گرفت ، حاكم بجنورد بود و به علت لياقت و شايستگى كه داشت حكومت استرآباد نيز به او واگذار شده بود . خود و پدرانش از مرزداران شمال غرب خراسان و همواره مورد توجه اولياى امور و طرف مشاورهء شاه و صدر اعظم زمان خود بوده است . از اوضاع و احوال زمان خودش آگاه بوده و حراست و نگهدارى از مرزهاى كشور را وظيفهء ملى خود مىدانسته است . محمد حسن خان اعتماد السلطنه در كتاب روزنامهء خاطرات و روزنامهء شرف او را ستوده است .